- Betekenis
- Incidentplan voor het ernstige geval
- Inhoud
- Rollen, processen, escalatie, communicatie
- Nut
- Handelingsvermogen onder druk
- Verwant
- Incidentrespons, BCP
- Bijgewerkt
- juni 2026
- Redactie
- Compliance Compass
Wat is een incidentresponsplan?
Het Incidentresponsplan (IRP) is het schriftelijke document dat vooraf vastlegt wie in het ernstige geval wat doet: wie beslist, wie communiceert, wanneer wordt geëscaleerd en wanneer bij de toezichthouder wordt gemeld. Het is het centrale instrument dat het abstracte vermogen incidentrespons in concrete, oproepbare handelingsaanwijzingen vertaalt. Zo blijft in de stress van een incident het handelingsvermogen behouden, omdat niemand eerst hoeft te bedenken wie verantwoordelijk is of welke termijn geldt.
Wat erin hoort
- Rollen en verantwoordelijken, inclusief met naam genoemde vervangers en bereikbaarheid
- Detectie-, classificatie- en escalatieroutes per ernstniveau
- Communicatieplan (intern, bevoegde autoriteit, eventueel klanten en publiek)
- Concrete verwijzing naar de NIS2-meldtermijnen (24 uur / 72 uur / 1 maand)
- Checklists voor indamming, bewijsvergaring en herstel
Oefenen, niet alleen schrijven
Een plan in de la helpt weinig. Pas regelmatige oefeningen zoals tabletopscenario's leggen gaten bloot, maken het team handelingszeker en toetsen of contactgegevens en aannames nog kloppen. Na elk echt incident en elke oefening wordt het IRP herzien – het is een levend document, geen eenmalig verplicht nummer. Nauw verweven is het met het bedrijfscontinuïteitsplan, dat de continuïteit van de bedrijfsvoering regelt.
IRP en NIS2
In het ernstige geval telt elke minuut – ook vanwege de meldtermijnen. Een ingeoefend IRP zorgt ervoor dat de incidentrespons snel en ordelijk verloopt en dat de termijnen tegenover de bevoegde instantie worden gehaald: een vroegtijdige waarschuwing binnen 24 uur, een incidentmelding binnen 72 uur en een eindverslag binnen één maand, in Nederland bij het NCSC. Bij essentiële entiteiten dreigen anders boetes tot 10 mln EUR of 2 % van de omzet. Concreet: Wanneer bij een ziekenhuisorganisatie 's nachts de patiëntendossiers onbereikbaar worden, grijpt het team meteen naar de IRP-checklist: de vastgelegde belketen activeert directie en IT-leiding, het voorbereide meldsjabloon versnelt de eerste melding binnen 24 uur, en de escalatiematrix maakt direct duidelijk wie beslist over uitschakeling.
Meer informatie: ISO 22301 – managementsystemen voor bedrijfscontinuïteit (ISO)
Veelgestelde vragen
Wat is een incidentresponsplan?
Een incidentresponsplan (IRP) is het schriftelijke incidentdocument dat vooraf vastlegt wie in het ernstige geval wat doet: rollen en verantwoordelijken, escalatie- en communicatielijnen en concrete processen en besluiten. Het bevat daarnaast de verwijzing naar de NIS2-meldtermijnen van 24 uur, 72 uur en één maand, en vertaalt het abstracte vermogen incidentrespons in oproepbare handelingsaanwijzingen.
Waarom hebt u een incidentresponsplan nodig?
Een incidentresponsplan (IRP) zorgt in de stress van een beveiligingsincident voor ordelijk en snel handelen, omdat niemand meer hoeft na te denken over wie verantwoordelijk is of welke termijn geldt. Zo worden de NIS2-meldtermijnen tegenover de bevoegde instantie gehaald; in Nederland is het NCSC het CSIRT waar incidenten worden gemeld. Bij essentiële entiteiten dreigen anders boetes tot 10 mln EUR of 2 % van de wereldwijde jaaromzet, bij belangrijke entiteiten tot 7 mln EUR of 1,4 %.
Hoe houdt u een incidentresponsplan doeltreffend?
Een incidentresponsplan (IRP) blijft alleen doeltreffend door regelmatige oefeningen zoals tabletopscenario's, die gaten blootleggen, contactgegevens en aannames toetsen en het team laten inspelen. Daar komt doorlopende actualisering bij: na elk echt incident, bij personeelswissels en bij wijzigingen in systemen of verantwoordelijkheden. Het IRP is daarmee een levend document en geen eenmalig verplicht nummer in de la.